Sarimanok
CHAPTER 1 OF 5
The Feast on the Lake
Page 1 / 16

Lake Lanao (Ranao), Mindanao. Early 1600s, the time of the Four Principalities of Lanao.Lawa ng Lanao (Ranao), Mindanao. Unang bahagi ng 1600s, panahon ng Apat na Prinsipalidad ng Lanao.
Maranao means "people of the lake". Lanao is the second-largest lake in the Philippines.Ang ibig sabihin ng Maranao ay "mga tao ng lawa". Ang Lanao ang ikalawang pinakamalaking lawa sa Pilipinas.
The elders say the lake used to have two shores. One you could see, and one you couldn't.Sabi ng matatanda, dati raw may dalawang pampang ang lawa. Isang nakikita, at isang hindi.

Bayabao, on the eastern shore.Bayabao, sa silangang pampang.
Nothing again? That's three mornings now.Wala na naman? Ikatlong umaga na 'to.
The lake's holding its breath.Parang nagpipigil ng hininga ang lawa.
Torogan: the house of a sultan or datu. The carved beam-ends, called panolong, show the family's rank.Torogan: bahay ng sultan o datu. Ang inukit na dulo ng mga biga, ang panolong, ang nagsasabi ng ranggo ng pamilya.

Potri Sari, the Sultan of Bayabao's only daughter.Si Potri Sari, nag-iisang anak na babae ng Sultan ng Bayabao.
Okir: the curling leaf, vine and serpent designs of Maranao art. Carving a torogan was men's work.Okir: ang paikot-ikot na disenyo ng dahon, baging at ahas sa sining Maranao. Panlalaking trabaho ang pag-ukit ng torogan.
Almost... got it.Konti na lang...

She's had the same dream every night since she was little.Gabi-gabi, mula pa noong bata siya, iisa ang panaginip niya.
Sari...Sari...
Who are you?Sino ka?

There you are.Ayan ka na.
Potri! Were you up all night again?!Potri! Puyat ka na naman?!
I was... praying?Nagdadasal... ako?
With a chisel? Today, of all days!Gamit ang pait? Ngayon pa talaga!

Malong: a tube of woven cloth worn as a skirt, a cloak, a blanket or a sling. A royal malong has the langkit border.Malong: tubong habing tela na isinusuot bilang palda, balabal, kumot o duyan. May langkit na gilid ang malong ng maharlika.
You're seventeen. The whole lake is coming to see you.Labimpito ka na. Buong lawa ang dadalo para makita ka.
The whole lake is coming to see who I'll marry.Dadalo sila para makita kung kanino ako ipapakasal.

The Sultan of Bayabao rules one of the four principalities of Lanao, with the datus of the towns.Ang Sultan ng Bayabao ang namumuno sa isa sa apat na prinsipalidad ng Lanao, kasama ang mga datu ng mga bayan.
Sultan, Unayan brings gifts for your daughter.Sultan, may dalang regalo ang Unayan para sa inyong anak.
Welcome, Datu. Bayabao and Unayan ought to be friends.Maligayang pagdating, Datu. Dapat lang na magkaibigan ang Bayabao at Unayan.
An alliance would keep the eastern shore safe, Highness.Kung magkaka-alyansa, ligtas ang silangang pampang, Kamahalan.

Kulintang: a row of small brass gongs played with two sticks, with the large agung gongs and the dabakan drum.Kulintang: hanay ng maliliit na gong na tanso na pinapalo ng dalawang patpat, kasama ang malalaking agung at ang tambol na dabakan.
TING TANG TING

Bapa Marohom, the torogan's old carver.Si Bapa Marohom, ang matandang manlililok ng torogan.
The bird in the leaves. Let me see it.Yung ibon sa mga dahon. Patingin nga.
How did you know?Paano n'yo nalaman?
Who taught you this curl? It wasn't me.Sino'ng nagturo sa 'yo ng kurbang 'to? Hindi ako.

My grandfather carved this shape. He called it the messenger's road.Ganitong hugis ang inuukit ng lolo ko. Daan ng mensahero, tawag niya rito.
Before Islam came, the old ones told of a bird that carried words between seen and unseen.Bago pa dumating ang Islam, may kuwento ang matatanda tungkol sa ibong nagdadala ng salita sa pagitan ng nakikita at hindi nakikita.
What was it called?Ano'ng pangalan niya?
Go on, your father's waiting. We'll talk another day.Sige na, hinihintay ka ng ama mo. Saka na tayo mag-usap.

Potri Sari's feast.Ang piging ni Potri Sari.
DONG DONG TING TANG

People of Bayabao! Today my daughter comes of age.Mga taga-Bayabao! Ngayong araw, dalaga na ang aking anak.
Your mother would be so proud of you.Ipagmamalaki ka sana ng iyong ina.
And Unayan asks for the honour of her hand.At hinihingi po ng Unayan ang kamay ng prinsesa.
The courtyard goes quiet.Tumahimik ang buong bakuran.

But first, the princess will dance.Pero bago 'yan, sasayaw muna ang prinsesa.
CLAK CLAK CLAK
Singkil: the royal dance of the Maranao. The princess steps between clapping bamboo poles without tripping.Singkil: ang maharlikang sayaw ng Maranao. Humahakbang ang prinsesa sa pagitan ng pumapalakpak na kawayan nang hindi natatapilok.
The wind's changed.Nag-iba ang hangin.

FWOOOSH
...This colour. I've seen it before....Ang kulay na 'to. Nakita ko na 'to dati.

KRRRAAAAAW
A spirit!Espiritu!

Potri Sari. I've watched over you since the night you were born.Potri Sari. Binabantayan na kita mula pa noong gabing ipinanganak ka.
Who dares barge into my house like this?!Sino'ng may lakas ng loob na pumasok sa bahay ko nang ganito?!
My name is Itotoro. Your dream is calling you.Itotoro ang pangalan ko. Tinatawag ka ng panaginip mo.
End of Chapter 1.Katapusan ng Kabanata 1.