Nuno sa Punso: Tabi-Tabi Po, Chapter 7: Many Mounds

The machine had come. The nuno hadn't slept either.Dumating na ang makina. Hindi rin yata nakatulog ang nuno.

You made a deal. Come see what you're keeping.May kasunduan tayo. Halika, tingnan mo ang iniingatan mo.
Lola says be home before six, po.Sabi po ni Lola, bago mag-alas-sais, dapat nasa bahay na.
Before the sun goes down. My word.Bago lumubog ang araw. Pangako ko.

It smells like rain down here.Amoy ulan dito.
Mind your head. The roof is old.Ingat sa ulo. Luma na ang bubong.

Day and night. Like a nail in a tooth.Araw-gabi, sumasakit. Parang pako sa ngipin.
My people did this, po. I'm sorry.Mga tao po ang may gawa nito. Patawad po.

I'd thought there was only one of him.Akala ko, iisa lang ang nuno.
Under every field, someone lives.Sa ilalim ng bawat bukid, may nakatira.
In the old belief, when the countryside is built over, the nuno flee or go deeper into the earth.Ayon sa paniwala, kapag tinatayuan ng gusali ang kabukiran, lumilipat o lumulubog pa lalo sa lupa ang mga nuno.

A girl! Sit, sit. Not on my roots, dear.May bata! Maupo ka. Huwag sa ugat ko, hija.
What does the white cross mean, po?Ano po ang ibig sabihin ng puting krus?
Cut. They cut what they mark. My tamarind, too.Puputulin nila ang may marka. Pati sampalok ko.

A girl of the iron! Send her up!Anak 'yan ng mga may bakal! Palabasin n'yo!
My roof is cracking. My wife can't sleep.Bitak na ang bubong ko. Hindi makatulog ang asawa ko.
She TREATED my foot. Sit down, Bato.Binalutan niya ang paa ko. Umupo ka, Bato.
Hmph. A cloth doesn't mend a roof.Hmp. 'Di naman maaayos ng tela ang bubong.

The bank's cracking. Come and see.Bumibitak na ang pampang. Halikayo, tingnan n'yo.
Can I, po?Puwede po ba?
She must see it.Dapat niyang makita.

Berto, don't miss my fingers!Berto, huwag mong tamaan ang daliri ko!
The bridge posts go in right here.Dito ibabaon ang poste ng tulay.
It's noon. Lola says never go out at noon.Tanghali na po. Bawal daw lumabas nang tanghaling tapat.
We aren't outside, girl.Wala tayo sa labas, bata.

So I did what I do. I counted.Kaya nagbilang ako, gaya ng dati.
Four doors. All on the engineer's line.Apat na pinto. Nasa guhit ng inhinyero lahat.
Nobody asked us. The line just came.Walang nagtanong sa amin. Dumating na lang ang guhit.

If I know every door, I can bend the road.Kung alam ko po ang bawat pinto, maililihis ko ang daan.
Tell THE HUMANS where we sleep? They'll dig us out!Ituturo mo kung nasaan kami? Huhukayin nila kami!

One of ours left the hall last night, angry.May lumabas sa atin kagabi, galit na galit.
Angry at who, po?Sino po ang kinagagalitan niya?
Every door answers for itself.Bawat pinto, may sariling sagot.

He showed me the way up. Nobody else spoke.Hinatid niya ako pabalik. Wala nang ibang kumibo.
My door keeps its word. The boy will walk.Tutupad ako sa usapan. Lalakad ulit si Boyet.
And the other doors, po?E 'yung ibang pinto po?
Lola's going to skin me.Lagot ako kay Lola.

The machine starts digging Monday.Sa Lunes, magsisimulang humukay ang makina.
Before six, apo. Barely. Where were you?Bago mag-alas-sais, apo. Muntik na. Saan ka galing?
Just the field, Lola. Counting stakes.Sa bukid lang po, Lola. Nagbibilang ng tulos.
Ate... you smell like dirt.Ate... amoy lupa ka.

Four doors. A map nobody must see.Apat na pinto. Walang ibang dapat makakita ng mapa.
Not yet. Please, not yet.Huwag muna. Pakiusap, huwag muna.

My hand! What's wrong with my hand?Ang kamay ko! Ano'ng nangyari sa kamay ko?
Berto... what did you touch?Berto... ano'ng nahawakan mo?
End of Chapter 7.Katapusan ng Kabanata 7.