Sarimanok: The Bird Between Two Worlds, Chapter 3: Across the Water

Sari had never seen her lake from above.Ngayon lang nasilayan ni Sari ang kanilang lawa mula sa himpapawid.
Lake Lanao lies about 700 metres above the sea, in the highlands of Mindanao.Matatagpuan ang Lawa ng Lanao sa kabundukan ng Mindanao, mga 700 metro sa ibabaw ng dagat.

Bayabao... and there, Masiu, Unayan, Baloi!Bayabao... at ayun ang Masiu, Unayan, at Baloi!
Bayabao, Masiu, Unayan and Baloi: the Four Principalities of Lanao.Bayabao, Masiu, Unayan, at Baloi: aang apat na pangunahing nasasakupan ng Lanao.
Four shores, always fighting. Same lake underneath.Apat na pampang, laging nag-aaway. Pero iisa lang ang lawang pinagsasaluhan nila.
Look! The bird from Lola's stories!Tingnan n'yo! 'Yan ang ibon sa mga kuwento ni Lola!

That's the heart of Ranao. The gate is underneath.Iyan ang puso ng Ranao. Nasa kailaliman ang lagusan.
Underneath? You mean underwater?Sa ilalim? Sa ilalim ng tubig?
Fish in my claws, remember? I'm your helper over water.Nasa mga kuko ko ang isda, 'di ba? Tandaan mo, ako ang gagabay sa'yo sa tubig.

PLIP
Breathe normally. The lake will help you.Gaya lang ng dati ang paghinga. Tutulungan ka ng lawa.
SPLOOOSH

I can... breathe? Halima won't believe this.Nakakahinga... ako? Siguradong hindi maniniwala si Halima!
Everything the lake had ever kept lay below Ranao.Sa kailaliman ng Ranao nakatago ang lahat ng bagay na iningatan ng lawa sa paglipas ng panahon.

Tonong: in Maranao belief, the spirits of the land and water, often linked to ancestors.Tonong: mga espiritu ng lupa at tubig sa paniniwalang Maranao, na madalas iniuugnay sa mga ninuno.
One of the seen? Down here? She's dripping colour.Isang nilalang mula sa mundong nakikita? Dito sa kailaliman? Umaagos pa ang kulay mula sa kanya!
Elders, she's come to fix the bridge.Mga nakatatanda, naparito siya upang ayusin ang tulay.
Show us what you've brought, child.Ipakita mo ang dala NIYO, anak.

Just this. And what I remember.Ito lang po. At ang mga alaala ko.
Marohom's bird! His lolo swam through here once. Loud man.Ang ibon ni Marohom! Minsan nang lumangoy rito ang lolo niya. Napakaingay ng taong iyon!
Watch out for the guardian. It doesn't know you yet.Mag-ingat ka sa bantay. Hindi ka pa niya kilala.

HSSSSSSSS
The naga, a serpent, is one of the main okir designs. It curls along the torogan's panolong.Naga: ahas na isa sa pangunahing disenyo ng okir. Pumupulupot ito sa panolong ng torogan.

Hold on!Kumapit ka!
KRAKK
We're trapped!Wala tayong malusutan!

Wait... I know these curls.Teka... kilala ko ang mga kurbang 'to.
When she was a child, the naga curled over her door every day.Bata pa siya, lagi niyang nakikita ang naga sa pinto nila.
Sari, DON'T!Sari, HUWAG!
You guard the house. You always have.Ikaw ang bantay ng bahay. Noon pa man.

You carve us. Hardly anyone does now.Inuukit mo kami. Halos wala nang gumagawa niyan ngayon.
Go, carver. Up there, the forgetting eats colour.Sige, manlililok. Sa itaas, kinakain ng paglimot ang kulay.

The unseen shore.Ang pampang na hindi nakikita.
It's... our lake, with no colour left.Ito... ang lawa natin. Pero wala nang kulay.

Who are they?Sino sila?
Your ancestors' twins. They're forgetting who they are.Mga kakambal ng ninuno mo. Nalilimutan na nila ang sarili.
...pretty....ganda.

Meanwhile, on the seen shore.Samantala, sa nakikitang pampang.
Search every island! Bring her home!Halughugin ang bawat isla! Iuwi n'yo siya!
Find her first, Datu, and the Sultan can't say no.Kapag kayo ang nakahanap, Datu, pagbibigyan kayo ng Sultan.
She's lost. I'm not fishing for a wife.Nawawala siya. 'Di ako naghahanap ng mapapangasawa.
Come home, anak.Umuwi ka na, anak.

THUD
Itotoro! Your colours!Itotoro! Ang mga kulay mo!
I fade here too. We have to get to my twin, fast.Kumukupas din ako rito. Dali, sa kakambal ko na tayo!

Above the unseen lake rose the seven skies.Sa ibabaw ng lawang 'di nakikita, may pitong langit.
...brother......kapatid...
End of Chapter 3.Katapusan ng Kabanata 3.