Chapter 6: Apat na Raang Libo
Sinindihan ni Bea ang burner sa kaliwa, gaya ng sabi ni Eli. Umapoy agad sa unang subok.
Sinimangutan niya si Eli sa kabila. Kaso abala sa pila, hindi siya nakita. Sayang naman ang effort.
Thirty days. Habang kumukulo ang sabaw, sa napkin nagkuwenta si Bea. Three months na renta. Singil ni Manong Berto tuwing hapon. Utang pa kay Mang Totoy sa buto.
Mga five weeks lang ang kaya ng ipon niya sa Maynila. Basta walang magkakasakit. E may sakit na nga si Lola. Hindi naman puwedeng pakiusapan ang calculator.
"Ate," sabi ni Junjun sa likod niya. "Mukhang nine 'yung four mo, Ate."
"Four 'yan."
"So okay lang tayo, Ate?"
"So mas maliit lang ang lugi."
Nilamukos niya ang napkin. Sa lata rin niya itinapon, kasama ng mga sinandok na bula ng sabaw.
"One regular, please," sabi ng isang lalaki, sa English. Tapos sa maingat na Hiligaynon na may punto ng Maynila, "Palihog."
Umupo ang lalaki sa plastic na bangkito sa counter. Naka-puting linen na polo, mga thirty-five. Maayos ang gupit, pantay ang ngipin, manipis pero halatang mahal ang relo. Sira na sa basang sahig ang leather shoes, wala lang sa kanya.
Isang mabilis na tingin, nasuyod na niya ang buong puwesto. Ganyan si Bea kapag nagche-check ng shelf sa trabaho.
"Coming right up," sabi niya.
Habang naghahanda ng batchoy si Bea, sa mga kamay niya nakamasid ang lalaki. Paglapag ng mangkok, sabaw lang muna ang tinikman niya gamit ang kutsara. Walang picture? Aba.
Napasinghap siya sa init, saka natawa sa sarili.
"Lagi na lang," sabi niya. "Thirty-four na ako, napapaso pa rin ang dila ko."
Miki naman, saka atay. Dahan-dahan ang pagkain, parang may binibigyan ng score. Pati anggulo ng kutsara nang ipatong niya sa gilid ng mangkok, eksakto.
"Dati, ang sabaw ng Lola mo ang pinakamasarap sa palengkeng 'to," sabi niya.
"Natikman mo ang sabaw ng Lola ko?"
"Nabasa ko. Isang taon ko nang binabasa ang tungkol sa palengkeng 'to." Naglapag siya ng business card sa counter gamit ang dalawang daliri. "Raymond Tiu."
Business Development ang nakasulat sa card, may office address sa Bonifacio Global City sa Maynila. Mangkok ang logo, iisang tuloy-tuloy na guhit lang. 'Yung klase ng logo na ang mahal ng bayad para lang magmukhang simple.
"Food halls," sabi ni Bea.
Lumapad ang ngiti niya. "Kilala mo kami."
"Kilala ko ang ganyang style ng logo. Nagbayad na ako ng agency para diyan." Hindi niya dinampot ang card. "Ano'ng kailangan mo, Mr. Tiu?"
"Raymond na lang. Gusto kong pag-usapan kung ano ang puwedeng gawin sa wing na 'to." Sumulyap siya sa puting envelope sa tabi ng kaha. "At nabalitaan ko 'yung hearing mo."
Nanlamig si Bea. "Paano mo nalaman 'yon?"
"Trabaho kong makaalam."
"E di alamin mo 'to. Busy ako."
"Isa lang ang customer mo, Beatriz." Ngumiti siya. "Ako."
Sandali. Hindi niya sinabi ang pangalan niya.
Magaling mambenta si Raymond. Aminado si Bea.
"Ilang taon nang pinag-aaralan ng siyudad ang mga gusali rito. Tumutulo ang bubong." Tumingala siya sa bagong sealant sa ibabaw ng kalan. Ngumiti pa.
Isa-isa niyang inilatag ang problema. Mas matanda pa sa kanilang dalawa ang wiring. Umaapaw ang mga kanal tuwing habagat. May pondo naman daw ang siyudad sa pagpapaayos, kaso ang bagal.
Doon papasok ang kumpanya nila. Uupahan ang buong wing, aayusin, lalagyan ng aircon. Malinis na tiles. Ilaw na maganda sa picture.
"Isang heritage food hall," sabi niya. "Original na mga recipe. Maayos na mauupuan ng mga customer."
"E 'yung mga tindero?"
"May maiiwan. 'Yung pinakamagagaling. Pinipili namin nang maingat." Parang nagdarasal bago kumain kung sabihin niya 'yon. "'Yung iba, babayaran para sa karapatan nila sa puwesto. Matatanda na ang marami, Beatriz. Nasa Maynila ang mga anak nila, nasa Dubai, nasa Canada. Wala nang gustong gumising nang alas-tres ng madaling-araw."
"Ako, gusto ko."
Nasabi na ni Bea bago niya naisip. Gusto niya pala?
"Sa ngayon." Yumuko nang kaunti palapit kay Bea si Raymond. "Ito ang alok ko. Four hundred thousand pesos para sa karapatan sa puwestong 'to. Ila-license din namin ang pangalan. Batchoyan ni Lola Charing, since 1971. Ilalagay namin ang picture niya sa pader. Ang recipe niya, gagawin nang tama, sa malinis na kusina."
Ibinaba ni Bea ang sandok.
Four hundred thousand. Ayaw sana niyang kuwentahin. Pero bayad agad si Manong Berto sa isang hapon. Pati renta, tapos bago ang hearing. Si Mang Totoy rin. May panggamot pa si Lola sa isang taon.
May matitira para kay Nanay. Five years na 'yong hindi nakakabili ng bagong duster.
"E sino'ng magluluto?" tanong niya.
"Tuturuan namin ang sarili naming staff, gamit ang recipe."
Good luck sa paghahanap ng recipe. Mabuti na lang, hindi halata sa mukha ni Bea ang naisip niya.
"So bibilhin n'yo ang pangalan at ang picture," sabi niya, "at hindi n'yo na kailangan ang pamilya."
Hindi man lang nailang si Raymond. Aba, may tibay rin. Muntik pang humanga si Bea. Delikado 'yon.
"Inaalok ko ang pamilya mo ng sapat na pera para makatulog sila lampas alas-tres," sabi niya. "Sa amin, regalo ang tawag diyan."
"Nagawa mo na 'to dati."
"Sa Cebu, sa Davao, at dalawa sa Pampanga. Laging hindi ang sagot ng mga pamilya sa una. Tapos titingnan nila ang numbers nila." Tinapik niya ang card. "Numbers ang trabaho mo. Chineck ko."
Doon talaga kinilabutan si Bea. Pati trabaho niya, alam? May opisina sa Maynila kung saan nakalista ang pangalan niya.
"Hindi pa patay ang Lola ko," sabi niya. "Hindi siya ibinebenta. Pati ang picture niya."
"Siyempre hindi." Tumayo siya at naglapag ng 500 pesos para sa batchoy na 110 pesos. Kumumpas siya, huwag na raw suklian. "Pag-isipan mo. Nasa hotel ako sa business park hanggang Linggo."
Akala ni Bea, aalis na siya ng palengke. Pero diretso siyang tumawid ng pasilyo papunta sa Suarez Batchoy.
Habang walang inaasikasong customer, nagpupunas si Eli ng counter. Tumingala siya kay Raymond. Wala man lang gulat.
Napansin agad 'yon ni Bea. Ganyan din ang mukha niya noong unang umaga ni Bea sa palengke. Kalmadong-kalmado.
Siyempre, kilala rin niya. Lahat na lang, alam ni Eli bago malaman ni Bea. Brand na niya 'yon.
Tumango si Eli sa sinabi ni Raymond. Nagpatuloy si Raymond, mas mahaba na ngayon, habang gumuguhit ng mangkok sa hangin gamit ang daliri. Nakahalukipkip lang si Eli. Minsan, napatingin kay Bea. Umiwas din agad.
Tapos inilahad ni Raymond ang kamay niya. Pagkaraan ng ilang segundo, kinamayan siya ni Eli.
Tinalikuran sila ni Bea. Sa salaan ng miki niya ibinuhos ang pagkuskos. Nabaluktot tuloy ang wire.
"Ate," sabi ni Junjun. "'Yan 'yung maganda nating salaan, Ate."
"Alam ko kung aling salaan 'yan."
"Okay, Ate." Naghintay siya ng isang segundo. "Sabi ni Manang Fe, 'yan daw ang pinakamagandang salaan sa buong wing, Ate."
"E di si Manang Fe ang magkuskos."
Mula sa katabing puwesto, kinausap ni Manang Fe ang kutsinta niya. "Huo, huo. Sisihin ang salaan."
Hindi na siya lumingon. Narinig na lang niya ang sapatos ni Raymond sa basang sahig, pabalik sa kanya. Sa dulo ng counter huminto. Kuskos pa rin si Bea, nakatalikod.
"Isa pa," mahinang sabi niya, para si Bea lang ang makarinig. "Wala akong itinatago sa mga ka-business ko. Hindi ako ganoon magtrabaho."
Humarap si Bea.
Parang may malasakit pa ang tingin ni Raymond. Sa likod niya, nasa kaldero na ulit si Eli sa kabila. Nakayuko.
"Dapat alam mo 'to bago ka magdesisyon," sabi ni Raymond. "Umoo na ang kapitbahay mo."
Next: Chapter 7, Sa Tabi ng Kampanaryo
Read chapter 7